Intergenerationeel trauma en de kracht van erkenning.

Ik begeleidde weer een opstellingenavond. De vraagsteller was een vrouw die haar weg niet kon vinden, die zoekende was. Een vrouw met een pijnlijke familiegeschiedenis en haar eigen worstelingen. Zij koos drie representanten: één voor zichzelf, één voor haar moeder en één voor haar vader.

In de opstelling werd al snel zichtbaar dat er een diepe kloof lag tussen hen. Een kloof waarin de verbinding verloren was gegaan. De vader stond daar als een schaduw van dominantie. Zijn Molukse achtergrond droeg de sporen van een geschiedenis vol oorlog, onzekerheid en onrecht.

Tijdens de opstelling werd zichtbaar hoe trauma van generatie op generatie werd doorgegeven. De representant van de vader, die werd geconfronteerd met het verleden, werd letterlijk kleiner en kleiner. Het was een moment waarin het intergenerationele trauma zich openbaarde. De pijn van het verleden werd ondraaglijk voelbaar. En juist daar, in die duisternis, vond de representant van de vader de kracht om de last aan te kijken. Om deze terug te geven. Om de cyclus van pijn en onrecht te doorbreken.

Langzaam keerde de rust terug. De verbinding die verloren leek, ontstond opnieuw. De dochter kon eindelijk haar plek innemen. Toen haar ouders zich naar haar toe keerden, konden zij werkelijk verbinding met haar maken.

Maar het meest indrukwekkende moment kwam na de opstelling. De representant van de vader deelde haar persoonlijke verhaal. Zij bleek één van de kinderen te zijn die destijds gegijzeld was op de basisschool in Bovensmilde. In haar rol als vader had zij de diepe emoties van haar gijzelnemers kunnen voelen. Een onverwachte spiegel van begrip in een situatie die ooit alleen uit wanhoop had bestaan.

Destijds kregen de ouders van de gegijzelde kinderen een brief van minister-president Van Agt, met de boodschap dat zij het maar moesten zien als een schoolreisje. Weer dat bekende patroon: waar niet over gesproken wordt, bestaat niet. Het mag er niet zijn. In deze opstelling werd zichtbaar dat het er wél was.

Dat het onrecht aangekeken mocht worden. En dat dat genoeg was. Het werd een ervaring van heling. Vreemden die elkaar vonden in een gedeeld veld, zonder kennis van elkaars geschiedenis.

Opstellingen… ik blijf het bijzonder vinden.